Jak wiemy, każdy z nas jest inny. Reguła ta dotyczy nie tylko nas – dorosłych - ale również dzieci, ponieważ każde rozwija się we własnym, indywidualnym tempie. Priorytetem jest, by tego procesu nie zaburzać. Prawidłowe napięcie mięśniowe pozwala dziecku zdobywać umiejętności w optymalnym dla niego czasie i we właściwych wzorcach. Dziecko z prawidłowym napięciem mięśniowym będzie obracać się, pełzać, czworakować, wstawać, a następnie chodzić używając prawidłowych wzorców ruchowych - a co za tym idzie - będzie w odpowiedni sposób obciążać wszystkie stawy i kręgosłup. Z kolei dziecko z zaburzeniami napięcia ( obniżonym lub podwyższonym napięciem mięśniowym ) również może osiągać wszystkie etapy rozwoju, ale z dużym prawdopodobieństwem będzie to robić przy użyciu niewłaściwych wzorców ruchowych i z opóźnieniem. Konsekwencją powyższego będzie nieprawidłowe obciążenie stawów i kręgosłupa, co w przyszłości, w okresie wzrostu, może doprowadzić do ujawnienia się wad postawy takich, jak m.in. koślawość czy szpotawość kolan, czy też skolioza. Warto tu podkreślić, iż u sporej części dzieci w wieku 2-4 lat często zauważalne są problemy z koślawością kolan i stóp. Choć w większości wypadków są to stany fizjologiczne, to warto je monitorować, by mieć pewność, że pozostają w ramach wyznaczonych norm.  Dlatego tak ważna jest kontrola naszego maluszka już od jego pierwszych miesięcy życia.

Jak rozpoznać zaburzenia napięcia?

Jeżeli chodzi o obniżone napięcie mięśniowe, często te dzieci określa się jako leniwe, gdyż:

• później nabywają nowe umiejętności i są one słabszej jakości, np. dziecko siedzi, ale nierównomiernie obciąża pośladki, zauważyć można tendencję do siadania w literkę W;
• zwykle domagają się pomocy od rodzica i są mniej aktywne. Maluchy z tej grupy mają problem z utrzymaniem w górze rączek, czy zabawek, a ich rączki i nóżki prawie cały czas leżą na podłożu;
• dźwiganie główki jest dla nich trudne, nie lubią leżeć na brzuszku i często nie chcą raczkować, ponieważ trudno im podnieść brzuszek z podłoża. Tego typu dzieci mają problem z utrzymaniem główki i podczas noszenia na rękach wydają się wiotkie, “przelewające” się przez ręce;
• mają również trudności z utrzymaniem równowagi, a podczas upadku nie chronią głowy.

Z drugiej strony mamy dzieci ze wzmożonym napięciem mięśniowym. Jeżeli ten rodzaj napięcia mięśniowego występuje w obrębie kończyn górnych, maluchy mają trudności z otwarciem dłoni - a co za tym idzie -  występuje problem z chwytaniem i utrzymaniem zabawki. Gdy dziecku uda się złapać zabawkę, intensywnie zaciska rękę. Jego dłonie przez większość czasu są zaciśnięte
w piąstki. Barki często są uniesione i spięte.

Jeśli wzmożone napięcie występuje w obrębie kończyn dolnych, w trakcie leżenia nóżki zazwyczaj są wyprostowane, a dziecko nie unosi ich do góry, ani nie chwyta stóp, przez co ma problem z obrotami na boki i brzuch. Podczas pełzania podciąga się na rękach, ciągnąc za sobą nogi, rzadko kiedy robi to naprzemiennie. Niemowlę często pręży się do tyłu i napina kończyny. Jego głowa zwykle pcha potyliczną częścią czaszki w podłoże - w pozycji leżenia na plecach lub gdy bierzemy malucha na ręce – czujemy napieranie główki dziecka na nasze ( są to dzieci uważane za tzw. SILNE bo na wczesnym etapie zadzierają głowę w leżeniu na brzuchu- bardzo często rodzice mylą to z kontrolą głowy), a tułów układa w kształcie litery „C”.

Ponadto, często można zauważyć rotację w stawach biodrowych do wewnątrz lub na zewnątrz, co może wpłynąć na zmianę chodu. To w konsekwencji może skutkować patologicznym wzorcem chodu takim jak chód gołębi ( palce skierowane do środka) czy chód chaplinowski ( palce skierowane na zewnątrz). Dzieci tego typu mają skłonność do stania i chodzenia na palcach, a efektem przedłużającego się chodzenia na palcach i braku pełnego obciążania pięt jest nieprawidłowe kształtowanie łuków stopy i skrócenie ścięgna Achillesa.

Pamiętajmy jednak, że takie wzorce może pokazywać dziecko podczas płaczu, czy zdenerwowania - jest to wtedy zupełnie normalne! Kłopot pojawia się w momencie, gdy dziecko przejawia je kiedy jest spokojne. Dlatego tak istotna jest obserwacja naszego maluszka, żeby już na samym początku wychwycić nieprawidłowości i szybko je skorygować udając się do fizjoterapeuty, który udzieli nam instrukcji jak postępować i w prawidłowy sposób stymulować naszego malucha do prawidłowego rozwoju.